Đừng nhầm lẫn giữa một nhân viên "lười biếng" với một người đang bị Burn-out (Kiệt sức nghề nghiệp). Trong y học lao động, Burn-out là hệ quả tất yếu của việc tiếp xúc kéo dài với các yếu tố nguy cơ tại nơi làm việc mà không có biện pháp kiểm soát. Khi các chỉ số vệ sinh lao động về tiếng ồn, ánh sáng và cường độ làm việc vượt ngưỡng chịu đựng, những nhân viên giỏi nhất – những người tiếp xúc trực tiếp và trách nhiệm nhất – sẽ là những người "ngã xuống" đầu tiên. 

Tuyên bố từ WHO: Burn-out là "Vấn đề y khoa" gắn liền với nghề nghiệp

Tại Đại hội Y tế Thế giới lần thứ 72, WHO đã chính thức công bố Burn-out nằm trong mục ICD-11 (Mã QD85). WHO định nghĩa đây là một hội chứng nảy sinh từ căng thẳng mãn tính tại nơi làm việc không được kiểm soát tốt.

Việc đưa Burn-out vào ICD-11 đã thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận: Doanh nghiệp không thể coi đây là vấn đề cá nhân của nhân viên, mà phải quản trị nó như một yếu tố rủi ro về Vệ sinh an toàn lao động (VSATLĐ), tương tự như bụi công nghiệp hay tiếng ồn.

3 Trụ cột chẩn đoán Burn-out theo tiêu chuẩn y tế của WHO

Dưới góc nhìn chuyên môn, một nhân viên bị xác định Burn-out khi cơ thể và tâm trí xuất hiện đồng thời 3 dấu hiệu suy sụp sinh lý:

1. Cạn kiệt năng lượng (Energy depletion): Người lao động rơi vào trạng thái mệt mỏi thể chất cực độ. Đây là hệ quả của việc trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận (HPA) bị quá tải, khiến cơ thể không còn khả năng sản sinh năng lượng dù đã nghỉ ngơi.

2. Sự tiêu cực và xa cách nghề nghiệp (Mental distance): Sự xuất hiện của các phản ứng ức chế thần kinh trung ương khiến nhân viên trở nên thờ ơ, mất kết nối cảm xúc với công việc. Đây là cơ chế "ngắt cầu dao" tự động của não bộ để bảo vệ các chức năng sinh tồn cơ bản.

         3. Suy giảm hiệu suất chuyên môn (Reduced professional efficacy): Khả năng tư duy logic và phản xạ vận động bị trì trệ,              dẫn đến tỉ lệ sai sót kỹ thuật và tai nạn lao động tăng cao đột biến.Các yếu tố nguy cơ từ môi trường làm việc dẫn đến Burn-            out

Dưới góc nhìn về y tế và vệ sinh lao động, Burn-out thường xuất phát từ sự thiếu hụt trong quản lý các yếu tố sau:

1. Vi phạm chu kỳ phục hồi sinh học

Việc làm thêm giờ kéo dài và thiếu các khoảng nghỉ giữa ca làm phá vỡ nhịp sinh học của hormone Cortisol. Khi cơ thể không có đủ thời gian phục hồi (Recovery period), các căng thẳng sinh hóa sẽ tích tụ, dẫn đến suy sụp hệ thống phòng vệ của cơ thể.

2. Áp lực từ môi trường vật lý (Tiếng ồn và Vi khí hậu)

Làm việc trong môi trường có tiếng ồn vượt ngưỡng hoặc thông gió kém khiến hệ thần kinh trung ương phải điều tiết liên tục. Sự tiêu tốn năng lượng thần kinh cho việc thích nghi với môi trường độc hại này là tác nhân đẩy nhanh quá trình kiệt sức.

3. Các vấn đề về Công thái học (Ergonomics)

Tư thế làm việc không khoa học gây ra các cơn đau cơ xương khớp mãn tính. Các nghiên cứu về y tế lao động chỉ ra rằng đau đớn thể xác kéo dài sẽ làm giảm ngưỡng chịu đựng áp lực tinh thần, khiến người lao động dễ rơi vào trạng thái Burn-out hơn.

Khuyến nghị các biện pháp phòng ngừa rủi ro

Để hạn chế tình trạng kiệt sức nghề nghiệp, công tác an toàn vệ sinh lao động tại doanh nghiệp nên cân nhắc các biện pháp sau:

Kết luận: Nhận diện Burn-out theo tiêu chuẩn ICD-11 của WHO là bước đi cần thiết để chuyên nghiệp hóa công tác y tế lao động. Việc chủ động kiểm soát các rủi ro dẫn đến kiệt sức không chỉ bảo vệ sức khỏe nhân viên mà còn đảm bảo sự vận hành ổn định và an toàn cho toàn doanh nghiệp.

Giám sát gánh nặng tâm sinh lý: Đánh giá định kỳ mức độ căng thẳng của người lao động thông qua các cuộc khảo sát hoặc quan trắc môi trường làm việc.

Tối ưu hóa điều kiện lao động: Đảm bảo các chỉ số về ánh sáng, tiếng ồn và thiết kế trạm làm việc chuẩn công thái học để giảm mệt mỏi tích tụ.

Xây dựng quy trình nghỉ ngơi hợp lý: Khuyến khích thực hiện các khoảng nghỉ ngắn và đảm bảo quyền được "ngắt kết nối" ngoài giờ làm việc để nhân viên tái tạo sức lao động.

Hội Y học Lao động Việt Nam luôn chủ động cập nhật các kiến thức y khoa hiện đại và quy chuẩn quốc tế, cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp vì sức khỏe và sự an toàn bền vững của người lao động.

📍 THÔNG TIN LIÊN HỆ - HỘI Y HỌC LAO ĐỘNG VIỆT NAM

Địa chỉ: Số 57 Lê Quý Đôn - Hai Bà Trưng - Hà Nội

Điện thoại: (84 - 24) 38213491

Email: yhoclaodongvn@gmail.com

Website: vaoh.com.vn